UN AFORISMO PARA HOMENAXEAR A EDUARDO GALEANO

Cinco anos que nos deixou. Foi o 13 de abril de 2015. 

Hoxe, 14 de abril, Día da República, imaxinei uns versos en forma de aforismo, en castelán, para homenaxealo.

 En los aplausos reina

la confusión del silencio 

E deixo tamén os outros dous que me viñeron e que figuran no relato improvisado pero pensado que quedará pendurado en forma de video.

Perforo la mentira más cruel:

 soy la verdad de tu espejo

En donde tiemblan los párpados ofendidos

habita el latido de una lágrima

Aquí deixo a reflexión que xurdiu co aforismo en confrontación coa situación de cada día ás 20h:

O MODO DE VIDA E O SISTEMA DE CRÉDITO SOCIAL CHINÉS. DIALÉCTICA ENTRE AS VIRTUDES HUMANAS E AS DINÁMICAS DE CONTROL SOCIAL

Introdución

A elaboración deste artigo naceu durante estas dúas primeiras semanas de confinamento ao ler as consideracións de diversos pensadores sobre a natureza implosiva e explosiva do coronavirus con respecto ao noso de modo de vida, ás contradicións do hexemónimo capitalismo neoliberal e ás receitas ideadas polos poderes para erradicar/controlar o virus SARS-CoV-2, causante da enfermidade do COVID-19.

Á luz das xa coñecidas reflexións de Byung-Chul Han -un dos filósofos que mellor debullou o significado do noso modo de vida- sobre o mundo que podemos agardar despois da pandemia, que contrastaban na súa negatividade co optimismo de Žižek, decidimos indagar un pouco máis sobre os motivos que conducían a sociedades asiáticas como China, Xapón ou Corea do Sur a poder conter a propagación do virus e reducir a súa mortalidade moito mellor que en Europa e, sobre todo, moito mellor que en España.

Resultáranos chocante a idea do confucionismo como base na que se alicerzou a idea de control da sociedade por parte das autoridades do Partido Comunista Chinés (PCC) -destacada por Han- e que aí se cimentara o 'éxito' de China á hora de conter o virus. Este foi o sendeiro reflexivo que nos conduciu a un interesante e suxestivo artigo de Emmanuel Dubois de Prisque, "Le système de crédit social. Comment la Chine évalue, récompense et punit sa population", Institut Thomas More, xullo de 2019. Un traballo que é ponderado e equilibrado nas súas análises e que contén moitos aspectos que fan reflexionar e que deberan provocar unha precaución -ese é o noso entender- de cara ao futuro.

Ademais, este feito sintoniza moi ben coas advertencias que lanzamos coa mesa redonda 'A autodeterminación do ser humano ante a robotización da vida' (XVIII Congreso CILEC, A Coruña, 11-maio-2017, e que logo exportamos á Libraría Cartabón de Vigo o 30 de novembro de 2018. Non podo deixar de anotar -xa mesmo con nostalxia- que estivemos na mesma os ideólogos -Irene Tomé Urresti e eu mesmo- e tres sabios pensadores como son Francisco Sampedro, Alfredo Iglesias Diéguez e Ramón Vázquez. E nesa mesa advertimos, desde diferentes eidos da vida, sobre o perigo que implicaría o imperio da dixitalización e da robotización...e foi Sampedro, precisamente, quen lanzara as mellores e máis severas advertencias contra o modelo de vixilancia e control que se anunciaba en China...hoxe xa unha realidade.

Que é o Sistema de Crédito Social (SCS) chinés?

Non cómpre contestar de xeito precipitado. Temos que analizar que é, mais tamén de onde vén e por que ten éxito? A iso se dedica o artigo citado máis arriba e que servirá de guía. Trátase dun sistema de crédito (moi análogo, no fondo, aos índices de impacto de artigos de científicos en revistas especializadas) que quere elevar o nivel de integridade moral da cidadanía para que sexa unha sociedade máis civilizada e harmoniosa.

O poder central chinés soubo 'descentralizar' o proxecto para que fosen os poderes locais os que aplicasen a metodoloxía que considerasen máis axeitada en función da idiosincrasia da xente. Así, existen proxectos piloto en 43 municipalidades. O ano 2020 representa un ano de culminación. Os seus inicios remóntanse a finais dos anos 90 e inicios do 2000. Por poñer un exemplo ilustrativo, describiremos o sistema posto en marcha en Rongcheng (Shandong) con bastantes anos de experimentación, que establece seis categorías morais da cidadanía en función do 'comportamento' da persoa:

AAA => + 1050 pts: cidadán exemplar

AA => 1030-1049 pts: cidadán excelente

A => 960-1029 pts: cidadá honesto

B => 850-959 pts: cidadá relativamente honesto

C => 600-849 pts: cidadá que está nun nivel preocupante, de alarma

D => 1-599 pts: cidadá deshonesto.

A priori, cada cidadán parte cunha puntuación de 1000 pts, isto é, o poder considera que todas as persoas están nun nivel de honestidade. A puntuación, polo tanto, gáñase e pérdese e, en función da puntuación periódica, hai privilexios e hai perdas derivadas das recompensas e das sancións. 

O perigo, ao noso entender, é que puntuan dereitos, que deben ser inherentes e inalienables, non se poden quitar e someter a unha clasificación que, en última instancia, depende dos parámetros que establece o poder dominante.

Non pagar unha praza de aparcadoiro, fumar en lugares incorrectos, non visitar ás persoas maiores da familia, practicar as apostas e xogos on-line, criticar o poder establecido, sancións e multas impostas pola xustiza...son algúns dos motivos que provocan a perda de puntos. Doar sangue ou calquera dos aspectos anteriores en positivo serven para ir sumando puntuación.

Iso outorga unha serie de privilexios: obter créditos bancarios, acadar reducións en determinadas facturas, ter prioridade para desenvolver certos traballos, obter praza en centros de ensino, poder pasar por riba das listas de agarda para un tratamento ou operación. As persoas que obteñen estes privilexios están no que se denomina lista vermella.

Polo contrario, na lista negra están aquelas persoas que non poderán disfrutar de nada disto, verán como se lles nega créditos, como non poden acceder a determinados servizos sociais, como teñen un acceso limitado a determinados traballos, ou como se lles nega poder viaxar en avión (finais de marzo de 2019, máis de 13 millóns de persoas eran indignas para adquirir un billete de avión) ou en tren (case 6 millóns de persoas eran indignas). E, mesmo, se alguén se quixese poñer en contacto coas persoas da lista negra, un sms advertiríalle que desistise da súa intención.

Os mecanismos para percibir quen ten un comportamento incorrecto son diversos: a delación, a videovixilancia, a xustiza, as redes sociais (Webchat, principalmente), empresas de transporte e empresas de crédito, bancos, e o servizo alipay de Alibaba. Destas, asume un papel protagonista a videovixilancia e as técnicas de recoñecemento facial. Existe un proxecto chamado 'Claridade de neve' que quere encher no 2020 toda a xeografía, incluída a rural, de cámaras para ter unha cobertura e un control operativo total (no 2019 eran xa 200 millóns de cámaras).

Pero non só as persoas participan neste SCS, tamén as empresas son sometidas ao escrutinio das puntuacións. De feito, 51 empresas están na lista negra. Por exemplo, non pagar conforme a lei; explotar traballadores, vulnerar normas de protección da saúde dos traballadores, etc...son aspectos que penalizan. Segundo os ideólogos, o desexo de evitar esa lista negra está provocando a redución do comportamento incorrecto das empresas. Sinalan que se mellorou no pagamento do salario aos traballadores migrantes e que se reduciu a explotación laboral. Un deses ideólogos é Lin Junyue, declarado polo goberno como voceiro para tratar aspectos do SCS. 

 

Nos seus inicios naceu como unha ferramenta para favorecer as transaccións comerciais e financeiras con Occidente. Lembremos que China entra na OMC a finais dos 90 e que iso significaba un desexo de adecuación. Por iso, non resulta raro que no ano 2002, Jiang Zemín, o Presidente da República Popular de China e Secretario Xeral do PCC, dixera, no seu discurso do XVI Congreso do PCC, que China tiña que rectificar e normalizar a organización da economía de mercado establecendo un sistema de crédito social compatible coa mesma.

A aceleración veu da man da crise do ano 2008, que fixo ver que detrás da crise se agochaba o comportamento deshonesto, corrupto e mesmo criminal de grandes empresas. Para China era evidente que a economía non podía liberarse da moral, como sucedía en Occidente.

Esa asociación entre economía e valoración moral está moi vinculada ao sustrato cultural de China, en concreto a dúas correntes filosóficas que non están tan confrontadas como se pensa, o confucionismo (Confucio, entre VI e V a.C) e o legalismo (Shang Yang, séc. IV a.C e Han Fei, séc. II a.C). O primeiro cre na educación e nas virtudes humanas e o segundo asevera que as persoas precisan o dominio da lei para obter seguridade e estabilidade.

Moitos confrontan as dúas doutrinas, mais Emmanuel Dubois pensa que están máis relacionadas do que se di. En calquera caso, ambas doutrinas acabaron por permear o imaxinario, unha síntese entre o comportamento virtuoso e a necesidade de control e vixilancia para que aquel fose posible. Ancorado nesta necesidade naceu o sistema de control baojia no século XI, eminentemente rural e familiar, onde existía unha especie de precepto de vixilancia mútua e cada membro dos grupos familiares, de ser sancionado, provocaba que o castigo se aplicase a todo o grupo familiar. Isto provoca que o imaxinario asuma que os actos individuais teñen un beneficio e un perxuízo colectivo. Isto cómpre telo en conta.

Os baojia van e veñen ao longo da historia de China, chegando até 1954 cando o PCC os recupera en tanto que comités de barrio. Isto dura até que nos anos 70 o aperturismo económico, o éxodo rural -a pesar do sistema Hukou, que obrigaba á permanencia nunha provincia ou municipalidade- provocan que os comités perdan relevancia na súa función de control. O crecemento económico experimentado entre os anos 90 e inicios do 2000 non foi inocente, xa que a corrupción e os males cos que se culpaba ao capitalismo apareceron como grandes eivas do sistema. Aí foi cando, sobre o sustrato do legalismo e do confucionismo, se asenta o SCS para que non decida o mercado e si o poder instituído. Ao empregarse de maneira dominante o mundo 'frío' da tecnoloxía, o SCS preténdese obxectivo e liberado das emocións. A fábula tecnolóxica permite que os ideólogos pensen que o país sería gobernado pola virtude e o control das normas. Mais, a modo de quimera dialéctica, serían puntuadas de maneira negativa as persoas que criticasen publicamente o scs? Se fose afirmativo, o feito de que se diga que o sistema é positivo non serviría de moito.

Os puntos, por certo, non se perden para sempre, pódense recuperar cun curso de formación, cun informe que sinale a boa vontade e cunha escusa da persoa.

Como dicía Byung-Chul Han o sustrato cultural -onde se incardina a necesidade de que o individuo virtuoso beneficie ao colectivo- e as tecnoloxías de control social baixo o amparo do SCS posibilitaron que China (en Huabei, uns 60 millóns de persoas e en Wuhan uns 11 millóns, e 3.301 mortes) tivese éxito na contención do virus -hoxe só un contaxio local-. Sustrato e tecnoloxía de control que definen tamén a Corea do Sur, que só obrigou a corentena ás persoas contaxiadas, que foron detectadas primeiro mediante sofisticados procesos de xeolocalización para realizarlles o test e despois controladas mediante móbil e se vulneraban a súa corentena eran directamente sancionadas. O mesmo podemos dicir de Xapón. Outro feito non menor, e que ten moito que ver co canibalismo que puxo en práctica o neoliberalismo que degradou a sanidade pública e privatizou recursos sanitarios: nestes países existe en xeral un sistema sanitario forte.

 

E...Occidente...que?

Nun eido global, non podemos deixar de destacar a fascinación que as tecnoloxías de vixilancia, control e manipulación das persoas exercen nas elites. Levamos moito tempo falando do Gran Irmán. Pero sempre esperta resistencias na sociedade. No entanto, co reclamo do SARS-Cov-2, en determinados países, non europeos, como Israel, xa se anuncia o emprego dunha app 'Escudo' para facer seguemento das persoas contaxiadas, para controlar que manteñen a corentena.

Que vai prevalecer en Europa? O desexo de salvagarda da nosa privacidade e intimidade, dos nosos dereitos, ou o desexo de erradicar o SARS-Cov-2? Unha resposta vén dada polo anuncio do BOE de onte - 28-marzo de 2020-, onde o goberno do Estado ampara a creación dunha app encamiñada a controlar os movementos de poboación mediante xeolocalización. Por que de toda a poboación, preguntámonos?

Sen sermos expertos, pensamos que se trata de diagnosticar, de saber quen pode transmitir o virus e de saber que a persoa enferma mantén con rigor a corentena. Non obstante, quen garante que as persoas transmisoras ou en corentena son respectuosas e non frecuentan espazos públicos 'de primeira necesidade'? Eis o problema. Nunha sociedade moi individualista e onde a idea de ben común quedou sepultada debaixo da competitividade do capitalismo, non existe ningunha garantía: puidémolo ver cos desprazamentos masivos que se produciron desde Madrid cara a outras zonas en canto se anunciou que se decretaría o Estado de Alarma.

Polo tanto, ao noso entender o que cómpre é controlar a quen transmite o virus, non a toda a poboación. E, por outra banda, se unha persoa é transmisora sería absurdo que abondara con saber que se mantén na Comunidade Autónoma en que reside -como di o BOE de onte- cando do que se trata é de que non se mova da súa casa. Espallar por fóra non, pero por dentro si? Cando nen sequera, sen facer o imbécil, podo ir a visitar a un familiar? Curioso que sexa unha organización de extrema dereita, VOX, a que alerte sobre o uso desta aplicación. 

O que si procede, canda as medidas de seguemento das corentenas obrigadas, é aplicar todas as medidas socioeconómicas pertinentes para que dita corentena non sexa unha condea en vida polas graves consecuencias que ten nun sistema que navega no mar do capital.

Mentres, e até que non exista esa app [sendo como somos, imaxino que seguiríamos sendo esa democracia 'a la española' do franquismo, cunha app de control de movementos, Estado de Alarma e exército nas rúas], o exército e restantes forzas de seguridade do Estado ocúpanse de sancionar a quen se salte as excepcionalidades do estado de Alarma...e algo máis -abusos de poder, 150 mil sancións en 12 días!!- como di, moi ben, César Rendueles no seu artigo de hoxe en El País: 'La tormenta perfecta del autoritarismo'.

Por riba, volvendo a tempos da longa noite de pedra, a delación axexa detrás das fiestras e nas terrazas. O desexable sería o triunfo da ética e confiar plenamente en que as persoas son respectuosas do ben común. Viviríamos nunha democracia xusta, onde a xente entende, comprende e axuda, mais aló do conxuntural.

Compartimos con César Rendueles e Byung-Chul Han que estamos sementando un campo con minas no que poden estourar os dereitos humanos, que pode quedar un imaxinario ferido. Por exemplo, podería o medo a un contaxio ser invocado por poderes públicos cando se trate de desincentivar unha mobilización? Este medo pode moi ben ser aproveitado por eses que hoxe din estar en contra da app de xelocalización do goberno. 

Só o equilibrio entre acertos e desacertos por parte do goberno inclinará a futura balanza representativa, mais o que si podemos augurar é que se o diñeiro non se inxecta directamente nos petos da clase traballadora e se garante a súa supervivencia, o escenario social será moi explosivo.

Xabier Ron

Brión, 29 de marzo de 2020

A INTELIXENCIA DEFÍNENOS A TODAS AS PERSOAS...SEN EXCLUSIÓNS DE NINGÚN TIPO

A orixe destas palabras nace na lectura do artigo xornalístico, “La maldición de la inteligencia, cuando ser listo se vuelve en tu contra”, publicado en La Voz de Galicia de hoxe, domingo 6 de outubro de 2019, asinado por Andrea Presedo. O tratamento será crítico e explicativo, contrastando as supostas realidades que trata o artigo coa nosa experiencia como docente, que xa entra na súa terceira década.

1º) Non é para nada acertado mesturar o que é propio da intelixencia co que é natural de ser listo. O titular do artigo contén unha falacia por simplificación. Unha simple consulta no diccionario da RAE xa nos informa que non son sinónimas e que, como moito, e non en todos os casos, ‘ser listo’ podería ser unha das demostracións prácticas da intelixencia.

2º) A intelixencia non é algo que determine só a algunhas persoas...A intelixencia defínenos a todos os seres humanos. É consubstancial...sen ningún tipo de exclusións ou segregacións, a pesar da diversidade da súa manifestación. Calquera das 5 primeiras acepcións da RAE manifesta esa natureza humana, diversa na súa execución e aplicación.

3º) Hai unha deliberada ‘sobre-interpretación’ ao redor das etiquetaxes da diferenza. Unha práctica que hoxe conleva unha abusiva medicalización e conduce a un (indebido) tratamento educativo non igualador. De feito, se non se iguala...cáese no risco de segregación interna dentro da aula. Cómpre non perder de vista o real –a diversidade é consubstancial a todo grupo humano- e tender ao necesario: unha educación igualadora, que reduza as desigualdades de partida.

4º) Fanse afirmacións estatísticas sen base científica, ou cando menos o 40% de suposto acoso escolar cara ao alumnado con ‘superdotación’ non está demostrado mais que no recurso ao concepto da autoridade. Non se pode contrastar, ergo, pode ser falso ou errado.

5 º) Hoxe en día cométese o terrible erro de pensar que todo grupo de alumnos e alumnas é homoxéneo e, baixo esa perspectiva, establécese unha especie de comportamento e actitude de ‘normalidade’, onde se marca unha determinada imaxe de sociabilidade que está moi lonxe de ser ‘común’. Así, claro está, esténdese a figura do ‘raro’, do ‘friki’, do ‘asocial’, do ‘solitario’, etc. Ante isto, loxicamente, non produce abraio que os supostos síntomas de acoso dun neno ou nena superdotada coincidan coa definición dun neno ou nena con asperger ou outro trastorno.

6º) Sempre temos a tendencia de practicar a epojé, a dúbida metodolóxica, e neste caso, dubidamos dos supostos éxitos da autora do libro ‘La maldición de la inteligencia’...(Pregunta maliciosa: cantos comprarán o libro despois de ler este artigo de LVG??).

7º) Que significa ser intelixente? Como é posible que esa suposta ‘superdotación’ –en España eufemizada ou tratada como ‘altas capacidades’...que lembra moito a iso de ‘altas prestacións’- sexa diferente entre países? É realmente mensurable nun número a intelixencia?

8º) Non todas as persoas sentimos da mesma forma, nin actuamos ante unha mesma situación de xeito idéntico. Un alumno ou alumna chega á aula cunha maleta de influencias, de desexos, de intereses, de motivacións que obedecen a circunstancias moi diversas. O persoal docente ten que actuar dunha maneira dobre: a) abrindo a maleta, ollar a súa composición para entender ao alumnado; b) pechala e deixala na entrada da aula para ‘conducir fóra dese marco’ ao alumnado, i.e. educar desde un punto de vista etimolóxico.

9º) O acoso escolar non é acoso escolar en función da diferenza, de se un é superdotado, homosexual, lesbiana, asperger, cego, xordo, etc...Non, porque iso suporía un terrible e perigoso reducionismo que, por riba, sería segregador. O acoso escolar pode afectar a todo o alumnado –teña ou non algún tipo de diversidade funcional- e é tarefa do equipo docente prever esas situacións e correxilas no caso de se produciren. O acosador ou acosadora opera desde un gran problema educacional e un complexo de inferioridade e verte a súa xenreira sobre o alumno ou alumna que considera máis feble ou do que coñece a súa febleza (que non ten por que corresponderse cunha diversidade funcional: ser tímido, ou desexar pensar e ler en soidade non son discapacidades, desde logo).

A nosa experiencia como docente, que se alimenta, ademais, da experiencia como alumno –sendo etiquetado como ‘diamante en bruto’, algo absurdo, tanto coma os números actuais de coeficiente intelectual- levounos a coñecer multitude de alumnos e alumnas que sobresaían polos seus excelentes resultados académicos aos que lles engadían, ademais, accións relevantes en materia de deporte, de creación literarias ou musical, de manifestación dunha especial empatía e solidariedade, etc. É iso ser intelixente? Pode ser, pero hai múltiples variables e non todas as persoas teñen que facer un ‘pleno al quince’ en todo...por iso, intelixentes sómolo todas as persoas. A verdadeira complexidade está en sacarlle partido en todos os eidos da vida tanto individual como social. Iso implica, necesariamente, educar tamén nas zonas escuras da vida, na existencia das dificultades, na proliferación do negativo, do rugoso e do áspero cando vivimos en sociedade, pero que temos que ‘convivir’...e, para iso, cómpre respectar ao outro, tal como é.

Cómpre educar tamén na frustración, i.e., non desenvolver unha educación asentada na mentira, senón na verdade dos tempos que corren, que non son os mellores para as persoas....sexan estas superdotadas ou non!!! A perfección debe ser só unha aspiración ética de mellora, nunca un fin dogmático ao que se chega competindo.

PD. Se un fai unha procura na rede sobre o alcance do concepto 'intelixencia' e solicita unha imaxe verá, con tristura,  como existe un terrible predominio do que se denomina 'intelixencia artificial'....Isto nunca debe facernos 'descreer' da consubstancialidade humana da intelixencia...(a capacidade de razonar, de coñecer, comprender e argumentar...)

A CURIOSA FÁBULA DOS CLANS 'TENGO', 'TONGO' E 'TANGA'

Hai pouco que chegou ás miñas mans o manuscrito, esvaído nalgunhas alturas, pero cuxa grafía aínda se pode ler se un sabe algo de paleografía, e con marxes algo líquidas, sen definir con regra ou pauta, sinalando a súa precaria formalización. 

Sexa como sexa, a min chegou e, como hai tempo que gardo silencio ante todo o balbordo exterior, que de tan alto xa nin o oio, quero deixar constancia do que nos conta o manuscrito do que vos falo.

Escrito nun francés algo deturpado, conta a fábula dos clans 'Tengo', 'Tongo' e 'Tanga'. Respectarei a súa grafía no que segue sen necesidade de entrecomillar, que é gravoso de máis. 

Resulta que nun país que se parece bastante ao noso, sexa este Galicia ou España, o mundo coñecido finalizaba e comezaba onde quería o clan Tengo, cuxas políticas de acaparamento non coñecían par e o pobo espallado só podía sofrer e padecer, desexando que os outros dous grandes clans, os Tongo e os Tanga medrasen e trouxesen, como prometían cando falaban, pan, teito, traballo e dignidade. 

Os Tengo aplicaban aínda taxas que proviñan, non da Idade Media, senón dos Tengo do Alén, que eran moito máis poderosos e cobizaban todo o que fose susceptible de formar parte da súa riqueza. A ostentación, xa se sabe, forma parte do poder. No entanto, sabedores de que hai que facer gala de certa xenerosidade, aplicaban unha interesada política de 'don' con certos sectores do pobo, para que, así, non houbese moita intención de revolución entre os pequenos clans. 

Por debaixo deles, os Tongo e os Tanga loitaron para facerse escoitar e prometeron novos paraísos e asaltos aos ceos dos mitos. Claro, a xente sen pan, sen teito, sen traballo e da dignidade demoucada, necesitaba crer nalgo. Era a súa única esperanza despois de anos de escuridade e de facer cola ante os celeiros dos ricos Tengo.

Chegaron novos aires, case parecidos a este cambio climático que abafa parte do continente, e os Tengo, sen que o puidesen prever, caeron ante o empuxe do Tongo; e os Tanga, que devecían por derrocar todas as políticas dos Tengo, querían, como fose, unirse aos Tongo para teren máis poder de confirmación dos desexos de boa parte do pobo. Algunha pasaxe do manuscrito incide en que a unión dos dous clans era posible de dúas maneiras, unha delas máis clara pola súa simpleza (alianza de intereses concertados e garantidos), outra máis escura pola súa complexidade (goberno conxunto).

Pero os aires cálidos foron crueis: as colleitas prometidas morreron, e os Tengo sorrían porque tiñan case todas as terras, todo o gran e a semente acumulada nos seus impresionantes celeiros.

Era necesario que os Tongo e os Tanga reaccionasen: foron días e días de curioso diálogo ao redor dunha mesa, pero as pombas mensaxeiras eran as que levaban, sempre, unha parte distorsionada, a que escoitaba, por boca dos pregoeiros, o pobo. Di a voz narrativa que era moi pouco útil ler esas mensaxes pois todo podía ser mentira e manipulación.

Todo apunta, segundo o que contén o manuscrito, que só quedaba unha opción, plantar unha semente que medraba rápido, nun par de semanas, e que podía producír alimentos suficientes para calmar a fame do pobo. 

Era o primeiro paso necesario. Imprescindible. Pero só quedaba unha terra o suficientemente produtiva para sementar, compartida entre os Tongo e os Tanga, se ben, todo hai que dicilo, os Tongo dispuñan da beira máis regada, e os Tanga da zona que recibía máis sol, complementábanse ben, xa que logo. O pobo celebrouno: pronto comerían. Os Tongo e os Tanga tiñan, non obstante, que se poñer de acordo antes da nova lúa, tiñan un par de meses para sementar. Tempo suficiente, de houber vontades, di o manuscrito, a estas alturas xa con evidentes vacilacións gráficas, desta curiosa fábula. 

Mais chegou a lúa nova e o campo non foi sementado. O narrador afirma que existiron unhas fortes discusións sobre o sentido da sementeira e de quen comezaría a colleitar o alimento para distribuír ao pobo, pensando así no mérito que tería a ollos do pobo. Non obstante, a voz narradora dinos que para o pobo tanto tiña quen fose o primeiro...só querían que se puidese comer e camiñar, por fin, lonxe dos agoiros negros dos Tengo. 

Despois de que pasou a lúa nova, chegaron interminables días de moita fame...Debeu ser moita, pois o manuscrito contén aquí unha iluminación cunha imaxe dun demo caracterizado cunha enorme boca con sangue e dentes infernais que zuga o que semella a alma das persoas. Si, debeu morrer moita xente dos Tongo, dos Tanga e moitos clans pequenos deixaron de existir. 

O manuscrito remata de forma abrupta, cando anuncia que os Tengo, unha vez que morría a xente, abriron as portas dos celeiros. E que eran ringleiras e ringleiras de persoas desesperadas que acudían a pedir unha pequena remesa para plantar...si...a cambio da dignidade...

Pregúntome que pasaría cos líderes dos clans Tongo e Tanga...

O XORNALISMO-MERCENARIO OU O TRIUNFO DAS FAKE NEWS OU DA DELIBERADA MENTIRA

Non hai día que lea a prensa e non me indigne. Mais hai niveis de tolerancia. O meu rebasou hoxe ao ler determinada nova máis propia da ciencia ficción, da especulación máis insana, da futuroloxía máis perversa, que convertía cada liña non nunha especulación -sequera argumentada-, senón nunha acusación e nunha gran mentira.

Certamente, foi a través da propaganda como o nazismo logrou inocular o virus do odio que lle permitiu practicar logo o xenocidio. Convencer a través de mentiras que o OUTRO xudeu é un cancro para a sociedade, que era o culpable de todos os males. Primeiro, facer crer as mentiras; en segundo lugar, cando a mentira coloniza o pensamento e o imaxinario, xa se pode dar o seguinte paso: pasar das palabras aos actos; finalmente, co proceso de deshumanización completado, pódese exterminar...E todo...todo...comezou coa palabra deturpada do seu valor, convertida nunha gran mentira, que acusaba falsamente e que deixaba sen defensa ao OUTRO xudeu.

Hoxe, e xa falamos diso neste blog, chámanlle a iso 'fake news' ou 'posverdade', isto é converter unha mentira en verdade para favorecer certas estratexias do poder. 

Ollo, non quero xeralizar, mais o certo é que no medio do bosque dun xornalismo-mercenario dominado polos intereses corporativos da patronal, desexosa de facer caixa, asoman poucas pólas dun xornalismo de calidade e ética profesional.

A ética profesional faría que non se puidesen escribir artigos sen contrastar, convertendo unha 'imbecilidade' nunha verdade incriminatoria. Un artigo xornalístico ten que informar contrastando e acudindo a diversas fontes se se trata de dar un enfoque problemático. 

No entanto, o que fan algúns que se cren Nostradamus é directamente atribuír comportamentos e accións a determinadas persoas ou colectivos no futuro, baixo unha disimulada forma de acusación, da que non se poden defender as persoas e colectivos afectados. Unha vulgar mentira para contentar a algún amo. Noxento exercicio de xornalismo mediocre. Para quen le...un insulto, ademais. Como creo na liberdade de expresión, libre son de responder desta maneira a ese insulto. Sei moi ben que estas palabras non chegarán a ter o raio de acción da mentira do desalmado. Mais, fronte ao poder enorme que teñen de crear imaxinario -con esa intención poden mentir e acusar-, xusto é, ao meu entender, que esta miña liberdade de expresión se contrapoña á súa mentira...e nada mellor que permaneza na palabra escrita a defensa que realizo sobre esa gran mentira. Non é preciso dar nomes, o desalmado sabe ben quen é e o que fai. O seu xefe tamén o sabe. Son os donos da caixa do xornalismo-mercenario. 

Defendo aquí ás persoas que ousan escribir respectando o código de ética profesional que debe caracterizar a todo exercicio xornalístico. Hai notables documentos e manifestos que deberan ser guia dun xornalismo de calidade. Eles mesmos os elaboraron. Mais, o certo é, que o xornalismo-mercenario non sabe atender á ética que si respectan outros compañeiros e compañeiras de profesión.

Como dixo unha vez Gabriel García Márquez: "La ética no es una condición ocasional, sino que debe acompañar siempre al periodismo como el zumbido al moscardón".