Affichage des articles dont le libellé est CREACIÓN. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est CREACIÓN. Afficher tous les articles

samedi 14 octobre 2023

QUE NON MORRAN AS MIÑAS CINZAS

 Etre en dépression, ce n'est pas être mauvais croyant | Al-Kanz

 

 Être en depression?

Être triste à en mourir?

Ne pas dormir à en mourir?

Aimer à en mourir?

Sentir les couteaux de la solitude greffés?

Voir venir vous ecraser les murs du gouffre?

Maudire les erreurs commises?

Alors oui, je suis en depression.

 E non ver luz?

E abafar cando se apagan as obrigas?

E finxir cun sorriso cando hai xente?

Entón si, estou depresivo

 

Escribo como terapia: para conxurar o mal que me roe. 

Non para incomodar. Non para acusar.

Para escupir os escuros pensamentos 

que permanezan prisioneiros coma eu deles

nesta páxina 

 

Escribo como leo 

en crise

devoro libros

e dialogo con todos 

ante a ausencia da verdadeira voz

da necesaria voz

 

E escribo máis en verso

para ver se fico entre as palabras do verso

para sempre

e que algún día

ela me rescate deste cárcere 

antes de que morran as miñas cinzas

e ser tan só esquecemento 


E divago e choro

e abrollan os versos en que me fundo

como frechas craváronse en min

e saen como una ofrenda ao vivido


"Cuando dos cuerpos se unen para amar,

se quema más despacio la soledad de la tierra.


De corazón a corazón, de hueso a hueso,

saltan pájaros ardiendo como puñales, 

piel del mundo o deseo donde la carne gime,

un gran río desnudo de inesperados crisantemos.

Cuando dos cuerpos se aprietan como bocas,

se empujan como voraces cataratas al rumor de la vida

perdiendo un posible contacto con la muerte que espera,

que sobre el olvidado planeta a lo lejos refulge

como un fantasma solitario y oculto.

Hombre o mujer, árboles vibrantes,

hirvientes besos estrujados y un ángel.

 

Amarse es poseer la tierra sin sombras para siempre".

 

Amor así, dice José Luis Hidalgo. Así lo veo en mi espejo, lleno de agua, árbol y luz.

 Arderé siempre - José Luis Hidalgo -5% en libros | FNAC

 

 Y debiera decir como el No...y así acabo esta terapia por hoy...que lo oscuro no me atrape más fuerte...

"La noche te derriba para que yo te busque

como un loco en la sombra, en el sueño, en la muerte.

Arde mi corazón como pájaro solo.

Tu ausencia me destruye, la vida se ha cerrado.

 

Qué soledad, qué oscuro, qué luna más seca arriba,

qué lejanos viajeros por ignorados cuerpos

preguntan por tu sangre, tus besos, tu latido,

tu inesperada ausencia en la noche creciente.

 

No te aprietan mis manos y mis ojos te ignoran.

Mis palabras buscándote, en pie, inútilmente.

La quieta noche en mí, horizontal y larga,

tendida como un río con las riberas solas.

 

Pero voy en tu busca, te arranco, te descuajo

de la sombra, del sueño; te clavo en mi recuerdo.

El silencio edifica tu verdad inexpresable.

El mundo se ha cerrado. Conmigo permaneces".

 

 5 poemas de José Luis Hidalgo - Zenda

 

 

mardi 10 octobre 2023

A INSONDABLE CUESTIÓN DA MORTE

Lou Andreas-Salomé y el erotismo intelectual 

Que terá a morte que tanto nos atrapa e nos interroga?

Quizais o feito da enfermidade nos aproxime a ela?

Pessoa co desasosego ou desacougo?

Rilke coa súa sensación de abafo como nos describe de xeito certeiro Lou Andreas-Salomé en Rainer Maria Rilke?

Ou será unha especial racionalidade que me sensibiliza sobre este mundo que se desangra?

Como penetra a vida que non se vive nesta idea de morte?

Biografía de Rainer Maria Rilke (Su vida, historia, bio resumida) 

"Me siento en tantos puntos

tumefacto y dolorido

pero en la mitad del corazón

como en ninguno.

Quisiera morir.

Dejadme solo. 

Creo que lograré 

tener tanto miedo

que me estallará el pulso"

 

A soidade que impón a vida sen compañía acelera as sensacións de todo tipo. A escritura e os versos daqueles que padeceron a compañía da enfermidade serven, curiosa e quizais paradoxalmente, de especie de 'refoulement' - rexeitamento ou relegamento-- Mais, sempre na noite, alenta un especial medo...un medo telúrico a morrer en soidade...e que ninguén o saiba...Por iso, sempre pido ter conciencia da morte, como agora, que poda ir en paz e coa palabra de dous ou tres amigos e quizais, dun ser que amo...quizais...Hai tempo escribín neste mesmo blog sobre a crise. As crises aceleran todos os malos pensamentos, pero nada como unha chamada do hospital acelerando os pasos para unha necesaria analítica oncolóxica...Aí, todo se axita e, inevitablemente, a noite se volve un enorme pozo que traga, devora, si...

insondable cuestión a da morte

 

 

 

vendredi 10 avril 2020

AS VINTEDÚAS METÁFORAS EN VERSO PARA UNHA REVOLUCIÓN SEXUAL

AS VINTEDÚAS METÁFORAS EN VERSO
PARA UNHA REVOLUCIÓN SEXUAL
(Os inicios sempre son entre dous)

Paso a paso
coa delicada tenrura
das engurras do vento
na natureza liberada

sen necesidade de explicación
ou quizais a modo de expiación
libero as 22 metáforas en verso
que un día foron reverso
a modo de xogo converso
de Sexual Revolution 2.2
do fotógrafo Juan Señorís


1
Nos aromas
as formas
do tempo que somos

Soños
no berce
da nosa vida




2
Abre os ollos!
Respira!
Para!
Deixa o son do capital
e escoita
este perdido laio
de vida



dimanche 5 avril 2020

PAUL VALET (1905-1987) "Toda palabra é un refuxio do alento"


Paul Valet, seudónimo de Grzegorg Szwarc/Georges Schwartz, foi unha persoa extraordinaria que coñeceu o abafo do pensamento único, do pensamento dominante.

Exerceu a arte poética recortando o ruído das palabras até deixalas limpas, para que recreasen a esencia da vida. Sobre a súa vida só dicir que practicou a xenerosidade e a solidariedade até consecuencias que algúns definirán como tráxicas. Pero el era así, fuxía de privilexios e de egos, todo o contrario de hoxe. Desde a homeopatía non reparou en Don Diñeiro e sempre atendeu a aqueles que menos tiñan no reparto da tarta no barrio empobrecido de Vitry-sur-Seine, no Val du Marne.

Emile Cioran definíao coma o 'eremita de Vitry', "un dos homes máis realizados que coñeza. Non posúe nada, mais goza do esencial, da única vantaxe que xustifica o rexeitamento do suicidio: a soidade". Esta é a mellor forma de caracterizalo. O esencial tanto na arte poética como na arte de vivir e de estar no mundo.

En 1941, ao mesmo tempo que a súa irmá (Roma), o seu pai (Jakob) e a súa nai (Sara) eran asasinados no campo de concentración de Auschwitz, el loitaba nas ringleiras da Resistencia contra o inimigo nazi.

Sempre tivo ideas fraternas, moitas delas chegadas despois de escoitar a personalidades comunistas logo dos procesos revolucionarios de Febreiro (con Kerensky) e Outubro de 1917. Personalidades como Trotsky, Zinoniev ou Kamenev, aos que Stalin eliminou. Cómpre dicir que o noso autor naceu en Lodz (Poloña), mais que medrou en Moscova, o que lle permitiu ser un auténtico políglota ao coñecer o ruso, o polonés, o alemán e o francés.

En 1919 tivo que exiliarse, o bolxevismo tomáraa co seu pai, ao que lle expropiaron os seus bens, en tanto que comerciante e industrial, e a fame era a compañeira inevitable dos seus días. O
30 de decembro de 1930, casa con Chaïa Tenenbaum, a súa compañeira, que tamén loitaría na Resistencia co nome de Alinecoa e coa que viviu máis de medio século na casa de Vitry-sur-Seine.

Cando remata a guerra en 1945, coñecedores da súa valía, membros do PCF convídano a unirse ao partido. El, de ideas fraternas, sempre declinou o convite, tal como deixa constancia esta Reposta a Paul Éluard (outras das marabillosas voces da poesía francesa do século XX) da que recollemos só estes versos que traducimos:

"E cando di vostede
que só temos razón de ser
con respecto aos demais seres
ten vostede razón
(...)
Pero sei
que unha aperta fraterna sen patria nin partido
é máis forte que todas as doutrinas dos Doutores"

En 1946 comeza a exercer a medicina homeópata e dous anos despois, en 1948, publícase o seu primeiro poemario Pointes de feu (Puntas de lume), o que non significa, loxicamente, que se iniciase daquela, ao igual que na pintura, xa que Valet tamén nos deixou centos de cadros (uns 400). A primeira vez que se espuxeron cadros seus foi en 1955 grazas a Yvonne Zervos, amiga de René Char, gran poeta tamén.

Entre a súa forma de ser, o seu estilo vital e social, os seus problemas de equilibrio, deseguida foi considerado un 'tolo', aínda que era o 'mal de Charcot', unha serie de trastornos hereditarios que afectan aos nervios periféricos, o que aceleraba a percepción negativa que se tiña del.

Loxicamente, tampouco se lle perdoaba que fose o fustrigador das Usines du Rhône, conxunto industrial contaminante. Ecoloxista cando ninguén usaba ese vocablo que hoxe visten algúns como visten roupa de moda, dennunciou o veleno que saía dun produtivismo voraz que enchoupaba a terra e os pulmóns das persoas. Produtivismo eloxiado daquela por partidos e organizacións que hoxe están destoutro lado da barreira. Rectificar é de sabios din, pero tamén non crucificar a ninguén por ir en contra do pensamento único. 
 
Viviu con austeridade, coma un pobre din uns, e loitou só. Paul Valet estivo só co seu NON a ese modo de vida, tal como hai que dicir NON a este modo de vida -herdeiro acelerado do que denunciara Valet-, que nos conduciu a este cárcere social, que merma dereitos e calidade de vida...paradoxalmente para salvarnos a vida.

Louco ou non, frecuentou hospitais psiquiátricos e morreu en febreiro de 1987.

Recoñecemos que a súa personalidade nos atrapa. E quizais por iso, en pleno confinamento, comezamos o proceso de traducir ao galego parte da súa produción poética. Hoxe, comezamos por ofrecer aquí o inicio do poemario Lacunes (Lagoas) contido no libro: La parole qui me porte et autres poèmes (2020). 


ESPAZOS VAGABUNDOS   ESPACES VAGABONDS

Sortir de sa peau
comme une vaine parole
Saír da propia pel
como palabra baldía


Être pauvre en leçons
enseigner les lacunes
Ser pobre en leccións
ensinar as lagoas


Pensées infaillibles
oiseaux migrateurs
Pensamentos infalibles
paxaros migradores

La naissance et la mort
deux portes siamoises
Nacemento e morte
dúas portas siamesas


Un cercle vicieux
est un cercle parfait
Un círculo vicioso
é un círculo perfecto


Le serpent se mord la queue
l'homme se mord les doigts
A serpe mórdese a cola
o home mórdese os dedos


Le libre choix
méconnaît son arbitre
A libre elección
descoñece o seu albedrío


Chaque homme
est toujours à sa place de choix
Todo ser
está no lugar elixido sempre


D'échec en échec
la route est sûre
De fracaso en fracaso
o camiño é seguro
(Et cela suivra dans un livre...si le hasard habite en nous)

vendredi 21 septembre 2018

SEN PORTADAS

Pechouse a porta con violencia
o ruído envolvéuno mesmo con xenreira
coma se fose un intruso

Aqueles homes uniformados con porras
agochaban a súa humanidade
baixo voces e ordes sempre distantes

Miran para outro lado os ollos todos
mentres unhas gadoupas feras
erguen un novo muro entre a vida e a dignidade

Os xornais celebran hoxe os 10 anos
dun Lehman Brothers cobizoso e enfermo de sí
e adornan os comentarios sobre o fin da crise

Entregados á precariedade e ao desemprego
toda esa falsidade resoa cruel no anuncio
-D E S A F I U Z A M E N T O-

Sempre no gume do malabar
esa nai e ese pai tentárono todo
ao longo destes dez anos

Hoxe cando os xornais seguen
a diversión con teses e plaxios
unha porta péchase con violencia

Sentado coas mans abrazadas
ao silencio aterrador de papá e mamá
o neno perde o sorriso



lundi 7 août 2017

O SILENCIO AGOCHA PODEROSOS MOTIVOS



Demasiado tempo desde a última vez...ou non? A convocatoria da escrita non sucede de forma dixital para min: asáltame sempre con caderno e grafo. E aí escribo todos os días. Sucede que, ás veces, e por momentos que non sei cadrar, éntrame unha especie de pereza. Escribo si. E lanzo algunha cousiña en escritos de raigame sociopolítica. E si, tamén está todo o que supón investigar o feito medieval dos nosos trobadores. 

Mais...por que e para que escribir? E unha resposta, quizais, non para ilustrarvos sobre min, iso non ten interese ningún, veña dada por Rafael Bárez e os poemas que escribiu nos noves meses que pasou no cárcere provincial de A Coruña no ano 1972. Porque Rafael Bárez, avogado laboralista e concelleiro comunista de urbanismo na primeira corporación coruñesa despois da longa noite de pedra, escribiu un fermoso poemario (Poemas del 10 de marzo (escritos en la cárcel))...que decidiu gardar en silencio. 

Será bastante despois da súa morte (un cancro levouno o 5 de maio de 1996) cando a súa viúva, Toya Fernández, atope o manuscrito cos poemas. Por que decidiu Rafael Bárez gardar ese silencio sobre a súa creación poética? Nunca saberemos de certo e con verdade os motivos, mais si nos explica por e para que escribiu os versos: para atrapar as súas emocións e ofrecerlles unha canle poética, mais ao mesmo tempo racional. Escribir como terapia. Con esa idea, que eu mesmo abrazo en numerosas ocasións, quédome. 

Trátase dun poemario que vive a idea da solidariedade, da xenerosidade, do compromiso para cos demais. E ten razón Toya cando realiza unha comparativa entre aquel tempo e este que vivimos, onde a clase traballadora coñece o dominio dunha oligarquía salvaxe que a abafa e oprime. Aí si está no certo. Mais hai unha gran diferenza ao meu entender: o compromiso solidario de clase...hoxe...palidece e treme nas definicións dos dicionarios, dos relatos memoriais e en versos coma os de Bárez.

O poemario non agocha a dureza dos feitos, senón que os versos contan as emocións e os actos cotiáns no cárcere e vemos con claridade como o desexo de liberdade abrolla de maneira mesmo obsesiva no horizonte de cada unha das persoas presas. As palabras de Bárez son as que usamos na vida real. Non hai lugar para edulcoracións. Nin para un romanticismo que sería intruso.

O libro é, para min que amo os libros, unha preciosidade. trátase dunha edición moi ben coidada tanto por parte dos responsables directos da edición (Xesús Alonso Montero, Toya Fernández, Manuel Rivas) como da editora Alvarellos. E resulta todo un acerto ler os poemas de forma directa a través da representación facsimilar. Emociona. Un pode pechar os ollos e viaxar e estreitarse na ialma desas persoas que loitaron pola dignidade da memoria democrática, e que facían o que podían para que a ditadura fose menos alegre para os franquistas. Por iso, cómpre agradecer tamén ás 400 persoas e colectivos que axudaron economicamente a que o libro vise a luz.

Hoxe, cando agosto asoma e semella que Compostela é un enorme parque temático de turistas e peregrinos, cando non hai con quen falar, como diría un amigo meu, sempre vén a escrita para que dialogue con ela. E hoxe, pode que sexa porque hai unha semana estaba na véspera de ir á Feira do Libro da Coruña a recitar un poema de Bárez na presentación do seu libro, precisaba escribir sobre iso. Nada máis. 

 

 

dimanche 28 mai 2017

NO SOFÁ DAS CADEIRAS GASTADAS

Afundiuse un pouco máis no sofá xa acostumado ás formas un tanto perdidas dese home aparentemente canso. 



As cadeiras gastadas, coma se o tempo fose demasiado, ou eran as horas gastadas na nave da precariedade descargando mercancías nas que lle era mesmo prohibido pensar.

O sofá estranouse moito. Desta volta notaba máis frío. Entón sentiu que a pequena fiestra do reducido zulo-fogar deixaba entrar a furia do inverno galego. Porque non pecha a fiestra. Mesmo semella que me estou mollando. E eu tampouco teño ben as cadeiras. 

O home, afundido no sofá, estaba fondamente durmido. Cos colares de varias cores esparexidas ao pé do sofá-mundo. Entón, algo, quizais un laio que viña de debaixo, movéuno e sentiu a humidade envolvelo. Erguéuse con dificultade e pechou a fiestra. 

E ollou para o sofá. Secou a humidade cun pano e envolvéuse nunha manta. Moi ben, así mellor. Agora podemos repousar os dous. 

Cada día é para Noula (agocho o seu nome verdadeiro) unha pequena odisea. O seu Senegal fica demasiado lonxe. Tanto como é case imposible conseguir o diñeiro preciso para mandar a casa algo de sustento, para aforrar e poder viaxar e así cumprir co desexo, ben apontalado na súa ialma, de ver aos seus amores, a súa muller e a súa nena..xa adolescente cos seus 14 anos. Con tristeza díxome que o ano pasado non puidera facelo. Resignado acepta que é posible que este ano tampouco poda viaxar a Senegal.

Noula vive nunha odisea cotiá. Silenciada polo manto da noite. Un perfecto sinónimo da cegueira occidental con respecto ao que facemos con África. En pé toda a noite para vender algún colar, algún chisqueiro, sempre co sorriso de dentes brancos perfectos como presentación, tanto no saúdo inicial, coma no final. Así o coñecín. Así souben da súa historia. Aínda conversamos onte, mentres eu degustaba unha caña e el aceptou un zume de laranxa. 

Todos os días vén a Compostela para traballar toda a noite. Ao mencer volve a súa cidade de residencia. Sempre coa equipaxe de colares, chisqueiros, moedeiros, e algún produto máis. Nunca se indispón coas constantes negativas: "a xente non ten diñeiro", dime comprensivo.

Quixera para Noula que esta terra galega lle sexa ventureira  e que poda cumprir o seu desexo viaxeiro. Non só el, claro, senón todos os Noulas que veñen á nosa terra para ter un proxecto de vida. 

Chegan as luces de media tarde. O sofá sae do letargo e axuda, cun laio de arame gastado, a Noula a recordar que debe xantar algo antes de comezar, de novo e un día máis, a súa particular viaxe. 

Eu, mentres, só podo escribir estas liñas para solidarizarme con estas historias de vida e traballar politica e socialmente para que non sexamos un país de portas pechadas, nin interiores, nin exteriores.