DESFACENDO A REDE QUE TECE O TOTEMISMO NEOLIBERAL

0. Eterno retorno de Mircea Eliade. Ou como voltamos aos erros do pasado máis recente sen ningún tipo de pudor. Esta idea vén a conto, non pensen vostedes, e agardo que ao ler este artigo entendan a miña desazón.

1. Agosto. Mes propicio para reflexionar sobre como a orde neoliberal tece a súa rede de pensamento e discurso. No debate parlamentario sobre o teito de gasto do 4 de agosto de 2014, a Conselleira de Facenda eloxiaba os logros da economía galega, doadamente reduplicados nos medios prosistémicos: volven a construción e o turismo. Todo vai ben.

2. Nese debate, quen escribe fixolles ver que era contraditorio dicir que todo vai ben, que melloramos, que crecemos -auténtico mantra do discurso neoliberal- cando o teito de gasto será en 20 millóns de euros inferior ao do 2014, 8.436 M€ fronte a 8.456M€.

3. O discurso neoliberal insiste en que Galicia, España están "na senda da recuperación". Mais é mentira. Estase impoñendo o tempo da pauperización estrutural. Isto é: salarios baixos, condicións laborais draconianas, precarización e inestabilidade, perda de calidade planificada dos servizos públicos, aplicación do receitario da caridade en vez de garantir dereitos de cidadanía, imposición de normas que desdemocratizan a cousa pública...todo, mentres os gurús alentan que a economía crece.

4. Estas constatacións colleron forza co último libro do filósofo Byung-Chul Han, En el enjambre, Herder, 2014, que vén ser a síntese dos tres libros anteriores e dos que presentei dous nesta columna en datas recentes.

5. Insistirei na necesidade de desfacer a rede que o neoliberalismo tece para envolvernos. Rede mental e conceptual. Rede dixital. E podemos estar de acordo ou non con Byung-Chul Han, mais ten o acerto de trastornar e perturbar os piares conceptuais do estilo de vida occidental, hoxe neoliberal: "Nos embriagamos hoy con el medio digital, sin que podamos valorar por completo las consecuencias de esta embriaguez. Esta ceguera y la simultánea obnubilación constituyen la crisis actual" (p. 11)

6. Unha sociedade sen "respecto" por nada. Rexorden e incrementan a súa forza as violencias de todo tipo. Conmocionan todos os días os actos de violencia machista e as mortes de mulleres. Centos e centos de persoas asasinadas polas armas en Palestina e noutros lugares do mundo. Ducias de persoas inmigrantes que morren nas fronteiras do primeiro mundo. Enfermidade dun tempo, dun sistema. Creba dos valores da democracia.

7. Sen respecto, sen distancia, non existe o público. O dixital vive da destrución do "íntimo". Ergue as bandeiras expositivas do anonimato, emporiso "matan" o respecto...que sempre se debe asociar a un nome. Mais mesmo ese nome é falso. Constrúe unha identidade para agochar os elos emocionais "inconfesados". Exposición pública baixo unha máscara deformante da identidade para confesar "verdades": como crer entón nesas verdades? Como crer entón na acción que din incardinar?

8. Nesta sociedade da exposición permanente, un clic suple a acción e a dialectica do cara a cara dentro do proceso de adopción dunha decisión. Individualismo da toma de decisión. Triunfo do neoliberalismo. E cando un pensa que actúa de forma contrasistémica desde as redes...por moita indignación que conleve esa actuación, esta debe ser corporalizada desde a organización e da reflexión dialóxica. Sen isto, nada hai estable. Todo se esvae. Modernidade líquida do posmodernismo tan querido polo neoliberalismo. "El nuevo hombre teclea en lugar de actuar" (p. 57).

9. Nese individualismo latexa a utopía capitalista. Individualismo que tingue de ilusión a toma de decisións, mesmo a que afecta ao noso propio vivir en sociedade: "pues hoy cada uno se explota a si mismo, y se figura que vive en la libertad" (p. 31). Matizarei, o concepto de explotación sen dominación que emprega o filósofo, xa que pode ser menos aparente ca no pasado, mais a dominación existe, de forma asociada, certo é, ao de "autoexplotación".

10. Byung-Chul Han acerta: o egoísmo e a atomización da sociedade fan que se encollan os espazos para a acción común, e impiden, con iso, a formación dun poder contrario que puidera cuestionar e confrontar a orde capitalista. Iso, precisamente, é o que está en xogo neste 2015 nos diversos procesos electorais: crear espazos para a acción común, para a transformación desde a esquerda e ser quen de desfacer a rede tecida polo neoliberalismo.

Xabier Ron

Compostela, 26 de agosto de 2014.

TRANSPARENCIA, FETICHE NEOLIBERAL PARA UNHA SOCIEDADE DO CONTROL

0. Levado pola mesma curiosidade filosófica, antropolóxica e política que conduciu a elaboración dun artigo anterior neste mesmo medio sobre o narcisismo e a depresión, hoxe falarei da transparencia, fetiche do neoliberalismo, e da súa importancia na sociedade de control e imposición en que se converteu vivir hoxe baixo o dominio do sistema capitalista.

E, de novo, fágoo, dialogando co filósofo Byung-Chul Han e as ideas que nos deixa en La sociedad de la transparencia, Herder, 2013. Xa alertamos noutros foros sobre a necesidade de re-pensar a linguaxe que empregamos no día a día para vestir as nosas referencias e os nosos conceptos.

1. O secuestro da linguaxe practicado polo neoliberalismo leva a que conceptos como transparencia, debido ás prácticas implementadas polo neoliberalismo para darlle vida, queden desvirtuados e afastados das súas primarias intencións.

Como di Byung-Chul Han, "la omnipresente exigencia de transparencia, que aumenta hasta convertirla en un fetiche y totalizarla" (p. 11). Di tamén que isto é propio dunha sociedade que elimina -de forma artificiosa e errada- toda negatividade, como a actual, que remata por "insertar sin resistencia en el torrente liso del capital, la comunicación y la información" (p. 11).

2. Non estou en contra da transparencia ben aplicada, si de como se está entendendo, e concordo co filósofo cando di que "quien refiere la transparencia tan solo a la corrupción y a la libertad de información desconoce su envergadura. La transparencia es una coacción sistémica" (p. 12).

A transparencia é interiorizada polo neoliberalismo para desvirtuala. Por iso, defendo aquí a ÉTICA como comportamento, como esencia de toda responsabilidade pública, e iso xa implica moral, deber, virtude (veracidade, transparencia, sinceridade, coherencia) e forma axeitada de vivir en sociedade.

3. O neoliberalismo converte a sociedade da transparencia nunha sociedade uniformada. Ademais, esta sociedade baséase en varios erros: o propio EGO mantén unha capa non transparente, determinada polo inconsciente, na súa relación co OUTRO. É imposible unha relación transparente plena entre persoas. Por fortuna, xa que é necesario manter o respecto entre as persoas, na distancia, e mesmo na actitude íntima de cadaquén.

4. O capital incorpora na súa praxe todo, absolutamente todo....para convertelo en obxecto de consumo. Expoñelo, transparente na súa interioridade, ás leis do mercado. Temos que loitar contra esa deriva impositiva que nega toda hermeneútica (interpretar e comprender) e toda dialéctica (confrontación argumentada).

5. Se o levamos ao eido da política e da comunicación social, é aquí cando xorde con forza a esfera da ÉTICA, enunciada no paragrafo 2, que debe ser consubstancial a toda actividade que se exerza no eido público. Por iso, non nos resulta raro que nos discursos neoliberais que falan de transparencia non apareza por ningures a ética. Unha ética que debe conducir as accións da política e conformar as propias relacións interpersoais e que, ademais, se debe asentar na confianza. Confiar significa "a pesar del no saber en relación con el otro, construir una relación positiva con él" (p. 91).

6. Transparencia non é verdade. A verdade é unha negatividade pois afirma que o dito polo OUTRO é falso. Por iso, son as accións da política as que miden a ÉTICA do cargo público, non unha teatralización ao redor do politicamente correcto e da transparencia inserida na corrente da acumulación informativa, comunicativa e mercantil do capital.

Mais iso, claro está, non é o que quere o capital. Por iso, o sistema capitalista, nas súas máscaras dixitais, procura que a xente faga clic sobre "me gusta", negando a posibilidade de facer clic sobre unha icona que diga "non me gusta". Indicativo de como o capital quere eliminar a negatividade, a tensión explicativa, xa que a confrontación dialéctica entre si e non leva a unha detención da hipercomunicación, da hiperinformación, mediante a reflexión.

7. Por iso, reivindico a reflexión como ruptura cos moldes discursivos e de pensamento único actuais para afastarnos do politicamente correcto, da exposición pornográfica do capitalismo, que todo o "espectaculariza" e mercantiliza...ao mesmo tempo que nos encadea a unha sociedade de control do rendemento e da imposición.

Xabier Ron

Compostela, 28 de xullo de 2014.

DO NARCISISMO Á DEPRESIÓN, AGONÍA DO SER HUMANO EN MANS DO NEOLIBERALISMO

Interesante. Unha interpretación filosófica dun feito en apariencia insubstancial, como pode ser o EROS, é quen de achegar as claves hermeneúticas e situarnos nas consecuencias que ten para o ser humano o sistema capitalista nesta fase salvaxe, neoliberal ou ultraliberal.

Iso é o que acontece co libro do filósofo Byung-Chul Han, La agonía del Eros (Herder, 2014). Mais, considero que é a miña experiencia como lector, e como pensador dos feitos políticos e sociais de hoxe, a que se cuestiona permanentemente sobre un exceso de silencio -ou resignación?-, sobre unha certa ausencia da forza da negatividade, que debera levarnos á exaltación da necesaria revolución democrática para que nada sexa mañá como está sendo hoxe.

O filósofo Byung-Chul Han considera que a negatividade é necesaria para enfrontar a experiencia do que significa vivir e desexar. Curiosamente, esta negatividade "desaparece por todas partes. Todo es aplanado para convertirse en objeto de consumo" (pp. 10-11). Así, un mesmo devén un altar narcisista para o autoeloxio permanente.

E como isto é, loxicamente, incompatible coas propias consideracións do EGO en SOCIEDADE, as persoas que viven de forma narcisista deprímense. Non son conscientes dos limites. Por iso concordamos con Byung-chul Han: "La depresión es una enfermedad narcisista. Conduce a ella una relación consigo mismo exagerada y patológicamente recargada. El sujeto narcisista-depresivo está agotado y fatigado de si mismo" (p. 11).

Cando un pensa en si, des-agregándose do OUTRO, separándose do OUTRO convértese nunha persoa sen relación. E, por iso, o EROS é a forza que nos conduce ao OUTRO. Pode que a carencia de empatía actual explique a deriva racista das nosas normas institucionais e das nosas prácticas sociais.

Poder. Deber. Poder, verbo esencial desta sociedade do rendemento é peor, en esencia, que o verbo deber, trazo da sociedade da disciplina, propia do franquismo, por exemplo. En efecto, baixo a ilusión da libre elección, un pode facer todo o que queira e desexe, mais rematamos por esixirnos imposibles. Aí comeza a frustración. E a depresión.

Como di o noso filósofo: "la llamada a la motivación, a la iniciativa, al proyecto, es más eficaz para la explotación que el látigo y el mandato" (p. 19). En síntese, diríamos que no noso país pasouse da disciplina franquista á era da motivación neoliberal. Para iso, o neoliberalismo tivo que erosionar os elos relacionais que unían as persoas entre si. Esnaquizou o elo de solidariedade, de fraternidade, relegando a cada EGO ao espazo definido, desde os medios de desinformación masiva, como único, propio ao indivíduo. "El tú puedes incluso ejerce más coacción que el tú debes" (p. 21).

Render. Motivar. Emprender. Arietes do discurso neoliberal. Son a chave para poder facer o que máis desexa o neoliberalismo: competir. E se competimos, matamos a EROS, que simbolizamos como a metáfora que alimenta o elo relacional entre EGO e o OUTRO.

Por iso, o neoliberalismo inventa técnicas para agochar a ruptura. Inventa a dixitalización das relacións humanas a través de internet. E de novo concordamos co filósofo, o negativo sería a lonxanía, porque implica unha tensión vital, necesaria para darnos conta do OUTRO. O invento da proximidade dixital, no fondo, fai desaparecer ao OUTRO.

Precisamos negatividade, a tensión que nos fai aprehender ao OUTRO como parte de nós mesmos. O EROS como motor, onde o amor ten que ser ferida, invasión, elevación e caída. Negar a negatividade do AMOR é matalo, destruír as relacións humanas. Non entender que somos diferentes, que pensamos diferente e que temos que trascender esa diferenza, provoca, de forma inevitable, a ruptura.

Por iso, o neoliberalismo domesticou o amor. Convertéuno nunha fórmula de consumo, "como un producto sin riesgo, sin atrevimiento, sin exceso sin locura. Se evita toda negatividad, todo sentimiento negativo" (p. 33). Mais o negativo é preciso para entender ao OUTRO. Non existen os contos de fadas. Edulcorar a realidade, como fan algúns pais e nais, algúns educadores mesmo, só conduce a unha exaltación narcisista, e de aí a frustración e a depresión.

"Al amor de hoy le falta toda trascendencia y trasgresión" (p. 34). En efecto, nada peor que a folla de ruta calculada e idealizada desde o berce.

Cómpre darse conta do camiño en que nos situaron e parar. Cambiar de forma de ver e vivir a vida. Recuperar o camiño de EROS e liberarnos da cadea da depresión neoliberal e do seu sistema de pensamento único.

Xabier Ron

Compostela, 25 de xuño de 2014

AO REDOR DA XESTIÓN NEOLIBERAL DA POBREZA

Este artigo parte da lectura do libriño de Albert Sales i Campos, El delito de ser pobre. Una gestión neoliberal de la marginalidad, ICARIA / ASACO, 2014. E mestúrase coa miña ollada e reflexión a raíz das reaccións que se sucederon sobre unha iniciativa impulsada por Alternativa Galega de Esquerda para que se adopten todas as medidas precisas para rematar coa malnutrición de nenos e nenas en idade escolar.

Houbo argumentacións que considero erradas. E, algunha delas, sectaristas, emanadas, vou deixar o termo supostamente, dos gabinetes de ideas dalgún partido político.

Estase apoderando de amplos sectores da sociedade, mesmo daqueles que deberan combatila, a idea de que a exclusión social e a pobreza son unha cuestión que responde a factores individuais. Descargando así de culpa e responsabilidade á sociedade maioritaria e ignorando as condicionantes estruturais. Isto é perigosísimo para a Democracia.

Como di Albert Sales existe un esforzo persistente por converter ás persoas que perciben subsidios públicos en parásitos. E no fondo, cando alguén di que ir ao comedor escolar do seu centro educativo a xantar no verán significa "estigmatizar", o que fai precisamente é converter a esa persoa en diana, en problema. Cando non son o problema. Ser pobre non é un delito.

O problema vén dado polas condicións socioeconómicas que impón o neoliberalismo que rouba dereitos. E, ao mesmo tempo que rouba dereitos, os xestores do sistema queren que esas persoas, de forma invisibilizada (moitos aínda pensan que a pobreza aparece desde o 2008, cando neste país xa había coas "vacas gordas" un 15% de persoas empobrecidas totalmente ignoradas e invisibilizadas), se dirixan aos centros de caridade asistencial a acadar algo para sobrevivir. Os dereitos convertidos en caridade.

É triste escoitar que un centro educativo estigmatiza porque visibiliza unha realidade social negativa. Isto é atentar contra os piares do que significa educar en valores como solidariedade, fraternidade, cooperación, necesarios para entender as diferenzas. Cando un neno ou nena comparte a súa merenda con quen non pode traela, pon en práctica os valores aprendidos, e actúa de forma solidaria ante unha realidade social negativa que a administración pública prefire silenciar, agochar e invisibilizar. Mais os nenos e nenas non deben ser os que solventen a inacción da administración pública.

Por iso, cómpre actuar. E nese actuar hai que facer visible unha realidade social negativa. Non caben contos de fadas. Non podemos eliminar a negatividade da vida. Hai que achegar os instrumentos para superala. Os nenos e nenas que viven en situación de vulnerabilidade requiren de políticas públicas que atendan ao seu dereito a unha correcta alimentación.

Cando escoitei algunha reacción sobre o alcance do termo "estigma" e "visibilizar", dinme conta de que Albert Sales ten razón: a visibilización dana a imaxe que os xestores do sistema proxectan sobre os seus logros. Saberíamos que o neoliberalismo e os gobernos-títere que os secundan son xestores da fábrica da desigualdade, do empobrecemento, da perda de dereitos, da ruína da democracia.

A iniciativa aprobada a instancias de AGE é clara: a Xunta de Galicia debe levar a cabo todas as medidas necesarias para impedir que ningún neno ou nena en situación de vulnerabilidade quede sen ver garantido o seu dereito a unha correcta alimentación, puidendo abrirse os comedores escolares e sendo precisa a cooperación de concellos e dos servizos públicos de benestar.

"Todas as medidas" implica accións que poden e debe ser complementarias, xunto coa da apertura dos comedores, para que o dereito á alimentación sexa garantido pola administración pública. Non por unha ONG. Non por caridade, senón porque é dereito básico. Desde logo, nós preferimos que se actúe, a que non se actúe.

Entre esas medidas está arbitrar, por exemplo, un programa que ofreza ao mesmo tempo actividades para a conciliación laboral e familiar, anterior e complementario ao da alimentación. Ou complementar o xantar no comedor escolar cunha cea que debe realizarse na casa. Ou cun bono que permita cubrir de forma axeitada o almorzo. Pero, desde logo, todo é complementario.

Só é cuestión de vontade política. En setembro seremos os primeiros en solicitar un informe sobre o grao de consecución do obxectivo principal da iniciativa.

Compostela, 20 de xuño e 2014

Xabier Ron

S.O.S. ALERTA...A LENTA DESTRUCIÓN DO NOSO PATRIMONIO

As pedras non son unicamente pedras. Non. A súa dureza fálanos de memoria, de vidas, de emocións atrapadas na súa textura, modeladas co paso do tempo. As pedras son compañeiras esenciais na construción dos nosos fogares. Quen non acompañou coa súa man o agarimo da auga nas pedras?

Emerxen en toda Galicia, porque, quizais, somos almas atrapadas na pedra. Como non abrir os ollos con abraio agarimoso ao percibir as ruínas das Torres de Altamira? Como non exclamar ante as sempre enigmáticas construcións castrexas de Baroña?

As pedras son a testemuña que, entre silencios e temores, asisten ao desleixo da administración pública. Elas, aínda así, érguense como referente do noso patrimonio histórico e cultural, en perfecta simbiose coa nosa paisaxe, coa nosa natureza.

E no entanto, nestes anos asistimos a un lento, progresivo e constante proceso de deterioro das nosas pedras.

Como non aldraxarse tal como fai a veciñanza de Monterrei cando coñece que as autoridades culturais queren rehabilitar o seu Castelo para destinalo a hotel, danando o espazo monumental medieval, e entregándoo ao lucro privado?

Como non indignarse coa acción de destrución levada a cabo polas nosas autoridades ante o achado na parroquia lucense de Coeses dunha necrópole, un castro e un túmulo de 3.000 anos de antigüidade no trazado previsto para a A-54 entre Lugo e Santiago. O goberno da Xunta de Galicia, lonxe de protexer os intereses da cidadanía galega, actúa en beneficio das grandes empresas e permite que o noso pasado, pendente de estudar, sexa destruído para sempre.

Os perpetradores quixeron ignorar as normas do coñecemento histórico e da microtoponimia, e permitiron que as obras do trazado da autovía A-54 pasase por elementos construtivos patrimoniais de importancia capital para a coñecemento do noso pasado.

Outros exemplos veñen dados pola construción da variante de Portosin, precisamente, preto do Castro de Baroña, cuxo trazado ameaza con arrasar con xacementos que a toponimia e a historia sinalan como memoria silenciada que respira debaixo da terra.

O mesmo acontece en Castrelo, no concello de Burela, onde, no ano 2004, se atopou un sitio arqueolóxico cando se realizaban as obras vencellas á nova estrada de acceso ao porto da localidade de Burela. Despois de nove anos, non é de recibo comprobar como todo o que se descubriu esmorece, como se degrada pola propia natureza e como, ante as medidas de desprotección, cae ante a acción do expolio. Esta situación foi denunciada por diversos colectivos (Colectivo Cultural Buril; Asociación Cultura do País; ADEGA e Mariñapatrimonio) ante o Servizo de Patrimonio da Xunta e no propio Parlamento de Galicia por AGE.

Outra circunstancia: dous castros (Subidá, Pidreira), o petroglifo laberíntico de Mogor e outras pegadas arqueolóxicas do noso pasado (mámoas), presentes no Concello de Marín, quedan desprotexidos debido a que a Xunta de Galicia avalou o Plan Xeral de Ordenación Municipal do Concello de Marín. 
 

E que dicir do Ferrol Vello, do Ferrol da Ilustración. En datas recentes produciuse un feito que emblematiza a actitude de indiferenza, de desleixo das nosas autoridades culturais ante o noso patrimonio cultural. A inicios de marzo caía unha parede medianeira da casa de Carvalho calero. Unha caída que responde ao mal que corroe o barrio de Ferrol Vello, o espazo primixenio da cidade, en clara situación de perda da identidade que a definiu durante séculos.

As pedras, en efecto, non son só pedras. Erosionadas por anos de abandono, confésannos o desinterese do Partido Popular no Concello para aprobar o plan especial de protección e rehabilitación de Ferrol Vello. Un sinxelo paseo permite contemplar a paisaxe de laio das pedras en ruínas, dende a praza de Ferrol Vello ate a rúa Curuxeiras.

A Xunta de Galicia declarou o barrio de Ferrol Vello como ben de interese cultural, o que debera garantir unha protección integral que vencella a todas as administración públicas. Logo de 3 anos nada se fixo e o barrio segue degradándose, segue esmorecendo.

Si. Como recollíamos no inicio, as pedras en Galicia, en Ferrol, son depositarias da nosa identidade e veñen a dicirnos todo o que falta por facer en política patrimonial cultural, para preservar as pegadas que nos definen como pobo.

S.O.S. ALERTA...PAREMOS A DESTRUCIÓN DO NOSO PATRIMONIO.

Xabier Ron, 27-maio-2014.

A EUROPA DO MEDO vs. A EUROPA DA LUZ (I)

Non sei canto durará esta serie de artigos. Só sei que hoxe redacto o primeiro para o Diario de Ferrol. Mais sei que non é o primeiro: levo anos alertando, dos que destacarei os que escribín para Altermundo, xa que, en esencia do que se trata é de entender que precisamos unha Europa distinta: nin a Europa dos Oligarca-Mercaderes, nin a Europa dos Mercenarios do Medo. Recollo as seguintes palabras a modo de ponte:

"A democracia, un barco no medio dun océano salvaxe e encrespado, o treboento ultraliberalismo. E diríxeno de forma organizada cara ás rochas. Sabendo que hai opcións nihilistas, queremos impedir que o barco siga ese rumbo, cómpre reparar as fugas e redireccionar a nave á espera de que sexamos quen de navegar nas augas doutro modelo produtivo. Nese impedir está o noso futuro. O problema: liberar o barco do peso que o escora cara á dereita máis extrema." (Xabier Ron, "Directo cara ás rochas ou salvamos o barco?", Altermundo, 2-xullo-2012).

É lóxico que a cidadanía teña medo: todas as conquistas sociais están sendo esnaquizadas pola voracidade dos Oligarca-Mercaderes que, sen considerar os custos sociais, seguen coa máxima do capital de acadar cantos máis beneficios mellor.

Ese medo é o que fai, por exemplo, que se estea aceptando a imposición de condicións laborais cada vez máis duras, cada vez con menos dereitos. Mais tamén é saber enfrontarse a ese mesmo medo o que anima as loitas contra os poderosos, como a que se libra contra Arcelor-Mittal; o que sustenta o peche de traballadores contra o desmantelamento da súa empresa; o que implica aos traballadores para recuperar coa súa unión empresas; o que fai que a xente saia á rúa para dicir non ao calculado e insistente proceso de privatización dos servizos públicos esenciais.

Non é de agora. Non. As voces que hoxe alertan sobre a unión de partidos da Extrema Dereita esqueceron facelo cando os partidos supostamente máis democráticos interiorizaron proclamas xenófobas, ou cando non cuestionan que todo parte da adopción das políticas ultraliberais por parte da socialdemocracia. A construción da Europa-Fortaleza, coa aprobación da Directiva da Vergoña, e en datas recentes co Regulamento do Parlamento Europeo e do Consello polo que se crea un Sistema Europeo de Vixilancia de Fronteiras (EUROSUR) (22 de outubrode 2013) só serve para alimentar a Europa dos Mercenarios do Medo. Por iso, non me equivoco se afirmo que Oligarca-Mercaderes e Mercenarios do Medo son facianas dun mesmo fenómeno.

A Europa dos Oligarco-Mercaderes non é solidaria, nin cooperativa. Mais a que queren os Mercenarios do Medo tampouco. Non nos enganemos. Fronte a esa Europa do Medo, escura, que vive da confrontación e de rexeitamento do OUTRO, convén reclamar a EUROPA DA LUZ, esa que os posmodernistas e relativistas, tamén supostamente de esquerdas, se encargaron de dinamitar.

Os Mercenarios do Medo usan termos asociados a bondades. Así, dentro dunha mensaxe populista e sen contido programático real, con presentarse como Alianza Europea pola Liberdade, coidan que teñen moito gañado. E pode que así sexa...se lles deixamos, os que somos de esquerdas.

Non nos cansaremos de insistir en que cómpre reflexionarmos todas as cuestións que están en xogo: a) Queremos formar parte de Europa? b) AEuropa de hoxe responde á imaxe que tiña a sociedade hai 30 anos? c) Podemos construír unha Europa distinta? d) Como construímos esa Europa distinta? Aceptando unha moeda única común? e) Con que mecanismos artellamos unha Europa dos Pobos?

Un programa de esquerdas, hoxe, ten que proxectar estas cuestións e ver como responder ás mesmas desde a confrontación dialéctica para ver a que síntese se pode chegar. Non facelo ou prometer arcadias imposibles significaría mentirse e mentir á cidadanía.

Un programa de esquerdas non pode aceptar a hexemonía dos Oligarca-Mercaderes actual. Toda a textualidade dos escritos sobre o Funcionamento de Europa, que salvaron en Lisboa o NON de Francia e Holanda a aquela mal chamada Constitución Europea, debe ser suprimida. Esa debe ser a primeira tarefa do novo tempo: a elaboración dunha Carta de Dereitos e Deberes dos Pobos de Europa, respectuosa cos tempos de cada nación. Unidade dentro da diversidade. Seguir o sendeiro da Estratexia Europa 2020 significa aceptar a política dos Oligarca-Mercaderes. É preciso, polo tanto, rachar coas regras que hoxe converten en imperio a linguaxe das finanzas e da economía.

UN INICIO DE CURSO NORMAL

É habitual, cando comeza o curso, que os políticos que nos desgobernan comecen a facer as súas grandilocuentes declaracións, baixo o interesado ollar dos medios de comunicación, cada vez máis amigos pola necesidade que introduce o “pan” dado a dedo e sen publicidade para “relatar novas positivas sobre Galicia” –inda que sexa a costa de mentir, mentirse e mentirnos–. Declaracións que, erguéndose por riba do ben e do mal, coma superhomes nietzcheáns, prescinden do máis mínimo criterio crítico e aseveran sobre a “normalidade” do inicio de curso.

Recoñezo que non sei a que se refiren con normalidade. Ando perdido cando, no día a día, falando coa familia, percibes como as cousas son máis difíciles no traballo, onde “che piden máis horas e non rechistes”, onde o prezo da vida se encareceu de forma exponencial ao mesmo tempo que recortaban salarios, que introducían repagos en sanidade e educación, que aumentaba o IVE (o imposto máis insolidario, xa que grava ao que máis ten igual ca o que menos ten). Os propios datos oficiais, do Instituto Galego de Estatística, afirman que 6 de cada 10 familias chega con dificultades a fin de mes. É iso normalidade?

Non acepto ese discurso da normalidade, da patoloxía da normalidade que intenta facernos ver que é normal vivir abafado, cando hai tanto desemprego en Galicia (93.000 familias con todos os seus membros en paro; 33.000 sen ningún tipo de ingreso) e que mesmo se está producindo un incremento de traballadores e traballadoras pobres porque o miserable salario que lles dan xa non chega para facer fronte a aluguer (ou hipoteca) e aos gastos correntes, e xa non digamos facerlle fronte a imprevistos (un informe de Cáritas afirmaba que 650.000 galegos e galegas están en risco de exclusión social).

Hai tanta “normalidade” que mesmo o inicio de curso xa constitúe un gasto en materia educativa nada doado de afrontar (uns 723 euros de media debido a que os prezos dos libros de texto, dos materiais complementarios como atlas, dicionarios, e restante material escolar certamente experimentou unha forte suba nestes anos de crise).

Neste contexto o PP obriga ás familias galegas de facerlle fronte ao pago do servizo de comedor, un servizo educativo esencial nestes tempos. De forma maquiavélica retorcen as palabras e afirman que é un decreto xusto. Mais, eu, sen moita idea de matemática, póñome a contar e comprobo que antes, co anterior decreto –ollo, falo dos centros que asume a Xunta de forma directa– o 92% do alumnado non pagaba nada polo uso do servizo de comedor, mentres que a partir de agora, e coas contas asentadas a partir dos datos do 2012, esa gratuidade (relativa, xa que a pagamos a través dos nosos impostos) vai beneficiar a un 56%. Vostedes comparen, 92 fronte a 56. Certo é que o anterior decreto presentaba eivas...pois mellórese! Mais o que non procede é que se empeore a situación, que é o que acontece con este decreto, imposto, xa que a comunidade educativa e órganos representativos coma o Consello Escolar de Galicia teñen dito non ao decreto.   

Si, “normalidade”: que llo pregunten ás direccións dos centros, que se viron atacadas por máis trámites burocráticos. Que llo digan a esas familias que no curso pasado tiñan o servizo de comedor gratuito e que, agora, debido á teima da dereita, teñen que pagar. Todo adquire tanta normalidade que equiparan no seu imaxinario unha parella que teña un salario de 1.125 euros ao mes cada un con quen gaña 5.000 euros. O PP, de forma cínica, di que iso é xusto. Coma o feito de que unha parella de mileuristas pague 50 euros.

O PP manipula e minte. Os seus membros non teñen reparo en facelo no Parlamento de Galicia, onde fan exposicións que acumulan datos que non se contrastan e logo son magnificados polos medios amigos do sistema vixente que, ao mesmo tempo, fai todo o posible para silenciar as propostas alternativas que veñen desde o grupo parlamentar ao que represento Alternativa Galega de Esquerda. O lóxico é que se contrapoñan as informacións de todas as forzas políticas e que non se practique o silencio informativo que é a forma moderna que adquire a censura.  

Por iso, vémonos na obriga de usar estas posibilidades comunicativas para denunciar, por exemplo, que neste contexto de crise o Partido Popular dixo non a unha iniciativa que pretendía que se puxera en marcha un plan para detectar carencias nutricionais nas escolas públicas de Galicia e actuar en consecuencia