RETORNOS E OUTRAS IMPRESIÓNS

Saín do inferno particular en que me mergullei desde maio, momento en que se deu a coñecer unha circular da USC que obrigaba aos doutorandos de plans anteriores ao Boloña a presentar a súa tese de doutoramento antes do 30 de setembro...momento en que se podería un acoller á prórroga ata o 13 de novembro de 2015 incluído. 

Momento difícil aquel. Decidir converter os meus escasos minutos libres nunha ofrenda ao devorado tempo da investigación, ou decidir pasar de todo, non pasar polo inferno, non renunciar aos escasos días libres dos que dispoño e gozar un chisco do que debe significar vivir. 

Momento difícil, mais optei por ese inferno. Diversas razóns. Quizais, orgullo: non deixar no baleiro o traballo realizado, con dificultades e sen bolsas de ningún tipo, durante estes anos e a inxente contía depositada, ano tras ano, para manter a matrícula da miña tese. Si, quizais, tamén, unha especie de resistencia contra esa imposición absurda, e demostrar que se equivocaron. Quizais, pode, saber que a miña directora de tese ía cumprir os 65 anos e, como homenaxe, esta tese non estaría mal. E tamén por unha encendida defensa do racionalismo metodolóxico -afastado de posmodernismos imperantes-, da filoloxía -cando xa non existe nin o título da miña licenciatura-, e da interdisciplinaridade -agora que todos viven mergullados nunha hiperespecialización.

Foron meses, ademais, en que houbo que afrontar traballos políticos complicados: o proceso de confección das Mareas Municipalistas de maio 2015; o proceso de construción do proceso de confluencia EN MAREA, a política parlamentaria cotiá, xuntanzas orgánicas,...e de noite, ou cando tiña un oco, redactar a miña tese. 

Descenso aos infernos. Agosto, o mes de parón parlamentar, derivou en 14 horas de traba
llo coa tese. E despois, sobre todo, de noite. Ata as 4 da mañá, moitas veces, ás 2 nas outras, para dedicarlle entre 4 ou 6 horas de tese, despois de ter traballado todo o día en materia política...

Descenso aos infernos. Si. E nunca pensei que o corpo e a mente ben incentivados puidesen aguantar tanto tempo unha situación extrema. 

Mais ese inferno abríame unha fiestra ao ceo da espeanza investigadora, ao detectar aspectos considero que novidosos sobre a esencia do trobar románico desde as dinámicas da fenomenoloxía do don. Historia e diplomática. Filoloxía e lírica. E antropoloxía. Eses mundos son os que me deron respiro ao longo destes anos, cando a política me saturaba, ou cando, na docencia de secundaria, precisaba atopar o fío do saber superior. E, o que devece sempre un investigador, atopar documentos que nos traen o nome dun trobador ata ese momento non documentado. Esa emoción é insuperable. Si, seino. Só os escasos frikis que seguimos investigando, mesmo cando sabemos que a Universidade é unha porta pechada, podemos entender esta emoción.

E foi posible. Grazas tamén ao dilixente traballo da miña directora de tese, Mercedes Brea.O 13 de novembro de 2015 ficou depositada. Agora segue esa máquina da burocracia incansable...ata que poda defendela en xaneiro de 2016. 

Nese inicio de ano agardo que xa se dera o 20D a mudanza de goberno en Madrid, e cun incuestionable éxito de EN MAREA, quen de animar o camiño de conformación da hexemonía que debemos construír nas rúas para conquistar as institucións nas nacionais do 2016 en Galicia.

A TEORÍA DA INFORMACIÓN E DA PRENSA DO SISTEMA CAPITALISTA

Hoxe algún medio sistémico galego expresaba o seu desexo, no Día Mundial da Liberdade de Prensa, de que se respectase o Dereito á Información e o traballo que realizan os e as profesionais, e proxectaban a súa frecha cara aos gobernos. E está ben que o fagan. Ninguén, por realizar o seu traballo debe estar no cárcere, e moito menos morrer. 

Mais, a min, que sei que non existe prensa libre -en xeral- nin prensa que exprese simplemente información tendo en conta a pluralidade existente, gustaríame ver un día un canto á autocrítica, unha especie de autodenunciación por renunciar aos principios deontolóxicos, por converterse nunha mercadoría máis, que só procura a máxima rendibilidade -e de aí, por exemplo que vexamos prensa que vén acompañada da man de regalos (enganosos, xa que despois o cobro se realiza mediante a compra "obrigada" do xornal), de revistas dunha moda cada vez máis aberta á pura ostentación, ao luxo, creando desexos que nunca se satisfarán nunha sociedade cada vez máis atacada pola fenda da desigualdade. Mesmo revistas patrocinadas por empresas que deslocalizan a súa produción sometendo a esas persoas a un traballo escravo.

E sobre todo, por aceptar a compra de información sen ningún tipo de rubor por parte, precisamente, deses gobernos aos que se dirixen por pura retórica hoxe. Cando un goberno compra información...non hai nada que facer.

Como anéctota recente podo contar o día que me convidaron a unha exposición que conmemoraba anos de traballo dunha axencia de noticias. Non vou, normalmente, a ningún evento deste tipo. Só aos que reivindican aspectos sociais e políticos ou culturais, coma o que tivo lugar onte no IFEVI de Vigo, onde tivo lugar un evento de alcance como é a homenaxe a cinco activistas en defensa da lexítima causa do pobo saharaui. Curioso. Teño a ben que pola cantidade de persoas que asistiron, que ateigaron as instalacións do IFEVI, e polo feito de que había xentes de distintos puntos de Galicia e do Estado, con representación da Fronte Polisaria, e con presenza das 5 organizacións representadas no Parlamento de Galicia, e pola talla humana das persoas homenaxeadas, así como pola grandeza dos distintos membros de SOGAPS, presidida de forma impecable por Maite Isla, grandes organizadores dun evento de talla...pois digo que teño a ben que hoxe merecia páxinas centrais da sección de Galicia dos distintos medios.

En fin. Retomando o fío. O acto ao que asistía era sobre a información e a prensa. Fun. Mais xa na entrada dinme conta de que nada podería agardar dun "sarao"..."subvencionado" por Endesa e Gas Natural. Pasei de facer a foto debaixo da imaxe dos patrocinadores. Foron buscarme para que a fixera. E expliquei: "como vou facer unha foto con empresas ás que denunciei pola vullneración de dereitos das poboacións autóctonas de Latinoamérica". Quixen ser coherente.

E en canto empezou o evento coas palabras de benvida, non dos directores da axencia de información, senón do representante das empresas enerxética marchei. 

Que información contraria a estas e outras empresas atoparemos nos medios...cando son elas as que pagan? Que información plural atoparemos se é o goberno o que "outorga" a dedo "axudas"?

Por iso, hoxe, agardaba non unha queixa, senón un decálogo de autodenuncia con propósito de emenda. 

Supoño que terei que agardar...quizais noutra vida.

LENTA COMA O MUNDO

 "I am slow as the world"

Así       adaxio liberador
profana a veloz idade
dun mundo que se quere
sen ollos
sen ialma
nos espellos xa rotos
deste sanatorio
que chaman manicomio


E pode que non
ou si
que mulleres en apariencia fráxiles
coma Sylvia Plath
ou en apariencia fortes
coma Hildegart Rodríguez
percorresen sen desexalo
elas
os corredores xa
sen espellos rotos
á procura dos sentidos 
ocultos da condición
feminina nos ollos-vidro do poder

"I am a great event"

E si        acontece
estremézome vivindo vidas
imaxinando dores 
de ialmas
                  nos cárceres
dos ditados patriarcais
que construíron vieiros
sen osíxeno

"I am ready"
                  
                   E quizais
nas mortes 
de deseño tan tráxico
as ialmas destas mulleres 
amaron
recoñecerse e escoitarse
mentres o mundo
afrontaba 
a súa finxida perplexidade

12-abril-2015

Homenaxe a mulleres que sempre desafían o fío do establecido

NA FENDA NACE LETE

Cando a acollida dos desexos desterrados
non treme pola ledicia do encontro
a fenda
coa tortura dos medos
non deixa de agrandarse



E pérdense as benvidas
devoradas polo lume nada sagrado
da profanación do amor

caen sen rede de esperanzas
coma un laio sen forza
ao fondo do escuro
onde Lete fixo morada
e envolve de esquecemento todo
e de descoido nacen as sombras

E nada      de ser caída
volve a emerxer
a terra toda é cinza quente
as mans son simples ósos
os ollos perden o seu espello
os corazóns sécanse perdidos
e os berces son cadaleitos

UN SER MARABILLOSO

Increíble demostración de que hai seres humanos marabillosos, con absouta independencia da súa idade. Pero estes feitos adoitan pasar desapercibidos. De feito, a morte do pequeno aconteceu  6 de xuño de 2014, xa vai case un ano.

Mais o seu xesto foi adquirindo trascendencia. E a mostra de respecto do equipo médico é un recoñecemento que vai máis aló do material, e chega ao refuxio da esencia da espiritualidade. Liang Yaoyi un neno de 11 anos, un enorme e marabilloso ser humano.

O neno, en canto soupo que tiña un tumor cerebral, díxolle á súa nai que hai xentes no mundo que fan cousas grandiosas, e que el quería ser un neno bo e que por iso, ao morrer quería doar todos os seus órganos para quen o necesitase. Dalgún xeito, dixo, sería como seguir vivindo. Pura espiritualidade. 

CONTRA A CORRENTE...NADAR OU MORRER

A sensación ingrata de que nado contra a corrente dos tempos...en practicamente todos os eidos: na forma de sentir as relacións humanas; no xeito de respirar o tempo do día a día; na maneira de extraer pequenas partículas de liberdade interior; nos modelos e na praxe educativa (négome a aceptar o discurso neoliberal das competencias e de "medir" todo o que se ensina educando), en fin, nos xestos que conforman o meu hábitat cultural: papel, lectura, lápiz ou boli, escritura manuscrita, reflexión e pausa, análise e de volta pausa reflexiva, coma un pequeno caracol. A miña pedagoxía do caracol será algún día a forma de salvarnos...mais eu xa non o verei. 

Digo isto porque no discurso da construción social vexo de forma permanente a carencia máis absoluta de coherencia entre tese e praxe: docentes que ensinan na pública e levan os seus fillos ou fillas á privada (concertada); persoas que esixen unha sanidade pública e asisten á consulta privada e logo se saltan as listas de agarda na pública; profesorado universitario que renunciou á praxe dunha educación emancipadora e só ensina para perpetuar a orde establecida e aceptar de forma resignada esta "sociedade do rendemento" hiperindividualista; accións dos colectivos que traballan polos dereitos das persoas con diversidade funcional que van en contra do carácter social da súa creación para abrazar o da empresa privada; discursos e formas de axentes sociais que axudan ao goberno de turno, por moi pouco, a que as cousas sigan como están. 

Si. Nadar contra a corrente, ou deixarse levar para simplemente para xa morrer en vida. 

Estas reflexións  animaron a creación destas ideas en verso, que forman parte xa do que chamo Creación en dúas cullleres.

Pétalos

dun rosa escurecido

no dente-gume

dunha lousa feita carne

          a indiferenza

O carnet dos que viven

sen amar

ignoran

o valor dos pétalos 

 (31-marzo-2015)

Agonía na area

ollos na distancia 

instalada

nos amores todos

que latexan 

nos baleiros

Agonía da area

certezas 

abafadas no pé

das soidades impostas

Agonía na area

(31-marzo-2015)

CREACIÓN EN DÚAS CULLERES

Xantando. No Restaurante-Bar Reno. Percibindo como as olladas se perden nos cruces, coma se fosen coches, e tan fugaz todo como a propia vida. 

Esta é a transcrición do manuscrito que aparece nas imaxes. A miña poesía é froito de instantáneas. Versifico momentos. Imaxino horizontes de felicidade que superen a nosa triste vida.


Entrecrúzanse
olladas desexosas
de prender no alborexar 
dun sentimento novo
cores            esváense presaxios
Horizontes
                              Libres



Ignoradas e silenciadas
xantando
como se as esperanzas
fosen dixestión amable
da rutina e dos medos

Ao cabo

Un sorriso   pode ser 
unha fiestra

26 de marzo de 2015

DIÁLOGOS EN VERSO CON ZÓCALO DE ADONIS

Saltando entre o ano 2014 e o ano 2015 fun lendo e dialogando coa obra poética Zócalo de Adonis...agora reproduzo fragmentos dese diálogo

DIÁLOGO CO Nº 1

Prefiro a luz sinxela

proxección dunha ollada

que ama o mundo

que vén diante

avisando que vivamos

o tempo presente

(31-decembro-2014)

DIÁLOGO CO Nº 2

No silencio do mencer

as pegadas do vivido

da memoria que se desfai

das lousas         á procura

dun refuxio no futuro

(1-xaneiro-2015)

DIÁLOGO CO Nº 3

A ferida fainos

somos cicatrices que sangran

mentres esquecemos

vivir

simplemente

(1-xaneiro-2015)

DIÁLOGO CO Nº6

Non existe cárcere

que poda someter o desexo

de ser aire

entregado á paixón

de morrer libre

entre os teus beizos

(1-xaneiro-2015)

DIÁLOGO CO Nº 7

É verdade 

a morte baila

coa nosa vida

Deixémonos ir

e dancemos

este vals 

coma se fose

o último suspiro de amor

(1-xaneiro-2015)

DIÁLOGO CO Nº 8

Asomado ao baleiro

respiro agonía e

a forza do amor debaterse

caer para sentir

a perda como metáfora

ou roer a febleza

abaterse no tempo vivido

(1-xaneiro-2015)

 

VAGAMUNDOS...RESPIREMOS AS IMAXES..SOÑEMOS HORIZONTES

O 17 de abril de 2015, na Sala de Exposicións do Concello de Brión inaugúrase unha exposición fotográfica que nace grazas á creatividade de Pablo Charlón e Manu Pumarega e que ten o acertado título de VAGAMUNDOS.

Son fotos de viaxes diversas que realizaron e onde eran quen de rescatar para inmortalizalos momentos pétreos, humanos, áereos. Exipto, Italia, Grecia, Cuba, son espazos privilexiados desas olladas. E agora podemos disfrutar das mesmas. Tiven a sorte que quixesen contar coas miñas palabras para o folleto de presentación e algunhas máis para a propia exposición. 

Deixo aquí o texto que escribín para ese folleto e o cartaz da inauguración. Como é lóxico  gustaríame que algún amigo ou amiga se achegase para poder respirar esas imaxes e soñar horizontes.

VAGAMUNDOS
 

Vivimos atrapados. Entre cadeas mentais e físicas que nos pechan os horizontes necesarios para sentir o latexar dos nosos soños. Ao saírmos, entre a néboa da mañá, quizais, só andamiaxes de cemento gris que nos abafan. Ou esa incansable rutina de idas e voltas ao redor dun traballo. Ou xirando coa lámpada de Aladino para que ese duro traballo duro apareza. Tanto ten. Así renunciamos a nós mesmos.

Mais, como dicía Thoreau, “ningunha riqueza é quen de comprar o necesario tempo libre, a liberdade”. Témola que conquistar. E unha desas conquistas é alimentada pola nosa imaxinación. Mais precisamos de ourives coma Pablo Charlón e Manu Pumarega.
 

Convite a que deixemos na soleira os malos pensamentos. A que respiremos as imaxes. Deambulemos entre as súas formas. Deixémonos caer nas redes do enfeitizo. Non existen fronteiras que nos impidan camiñar. Sintamos o agarimo desa luz quencer a nosa ialma. Que se fundan en nós os amores todos. Unha foto ben pode ser o noso fogar. O lugar onde todo pode comezar.
 

Maxestuosas demostracións da creatividade. Pedras que gardan memorias. Cores rosas, verdes e azuis para alumear un difícil sorriso ante o marrón. Herdanzas de dignidades nas mans do coiro. Esperanza. Escritas que debuxan universos míticos. Olladas á procura do sentido. A natureza que transpira coa Nai Terra.
 

E, extenuados de sensacións, ao fin do camiño, cando saiamos desta viaxe, sintamos a aperta da utopía e berremos ante os horizontes futuros que, si, somos libres de vagar polo mundo.
 

Xabier Ron
Brión, 5 de marzo de 2015

NO LAIO DA VIDA

Entre onte e hoxe, no laio da vida, asistimos a chamadas duras e severas de que temos que salvar a vida mentres vivimos. E que, por desgraza, perdemos eses minutos que son a vida en feitos que nola reducen. 

Onte un avión que se leva ate 150 proxectos de vida, algúns deles inda incipientes, inda por crear. E doe moito. Será por esta innata capacidade que teño de empatizar que padezo as dores todas. Como se fosen miñas. 

Mariñeiros de Laxe. Traballador de Navantia. Morrer traballando, cando o traballo xa nos vai demoucando as esperanzas de vivir con plenitude, é algo que non desexo. De verdade. 

Pode que sexa un escéptico epicúreo. Mais desexo percibir ese momento fuxidío. E si. Tamén o digo, quero que sexa canto máis tarde mellor...sempre e cando o meu pensamento me siga aturando. 

Non soporto a traxedia da inmediatez. Como a de Pedro Reyes, o cómico amigo, que inda novo quere amolar co seu humor do absurdo nalgunha reencarnación...de existires.

E mentres, no laio da vida, deixamos escapar os minutos que a farían chea, feliz, esperanzada. 

Loitemos por reclamar unha nova forma de sentir a vida. De que o traballo non sexa a hipoteca do noso tempo e das nosas relacións. 

No día a día vexo vidas que non poden vivir o seu tempo, atrapadas entre débedas, obrigas e cadeas. 

Vidas que se afastan dos seus seres queridos porque o seu tempo non lles pertence nesta filosofía capitalista que obriga a que o home e a muller sexan lobos para a muller e o home. 

En tempos de crise, vexo que as solucións todas pasan, non por elevar as nosas aspiracións para termos o suficiente para sermos felices, senón por seguirmos no sendeiro que con anterioridade nos conduciu a esta situación de crise.